bornego 2.0

Bornego 2.0: zo noemen we de onderwijsvernieuwing die vanaf volgend schooljaar geleidelijk wordt ingevoerd in Heerenveen. Bornego 2.0 staat voor eigentijds-, flexibel- en op maat gemaakt onderwijs. Het stroomlijnt alle initiatieven die soms onder een andere naam, of in een iets andere vorm, al in gang zijn gezet. Hieronder staat een schematisch overzicht van Bornego 2.0. Arjan Baak was als interim afdelingsleider en vestigingsdirecteur nauw betrokken bij de plannen. Samen met docenten Ylse Huizinga en Ben Adema vertelt hij erover.

Vanaf volgend schooljaar ontwikkelt het Bornego-onderwijs zich naar globaal drie zones. In de study-zone werken leerlingen aan een stevige basis aan kennis en vaardigheden die nodig zijn om het diploma te halen. Daarnaast is er een flex-zone waarin leerlingen maatwerk krijgen: bijvoorbeeld versnellen en verdiepen of ondersteuning bij dyslexie en faalangst. In de flex-zone kunnen ook extra vaklessen worden gevolgd. Tot slot is er de i-zone. “Die zone is echt bedoeld voor talentontwikkeling en om nieuwsgierigheid te prikkelen,” aldus Arjan. In de i-zone kunnen leerlingen kiezen uit verschillende (vakoverstijgende) modules. “Ik denk dat die zone voor leerlingen erg leuk, maar ook heel belangrijk is,” vult Ylse aan. “Door iets te doen waar je kracht ligt of juist iets te leren dat je graag wilt leren, raak je meer gemotiveerd en pik je ook eerder dingen op die je minder leuk vindt.”

Coach

In alle drie zones kunnen leerlingen rekenen op support: een ander belangrijk element van Bornego 2.0. “Dat gaat heel erg over wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik,” legt Arjan uit. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor de mentor/coach. Die ondersteunt de leerlingen bij het maken van keuzes op school. Ben Adema ziet als mentor op Bornego Junior & Mavo het effect van intensief mentoraat. “Het zorgt voor een band. Jij kent de leerlingen en zij kennen jou. Daardoor kun je ze veel beter coachen omdat je weet wat een leerling nodig heeft.”

Daar draait het in Bornego 2.0 meer dan voorheen om: de leerling kennen en weten wat hij of zij nodig heeft. “We willen aansluiten bij wat een leerling al weet of kan,” legt Arjan uit. “Op dit moment maakt iedereen aan het einde van de rit hetzelfde eindexamen. De weg er naartoe kan echter anders zijn. Dat doet recht aan de verschillen tussen kinderen. En dat kan binnen 2.0.” Leerlingen krijgen meer ruimte om keuzes te maken binnen de zones. Ylse is blij met die ontwikkeling. “Leerlingen die de stof beheersen zijn niet gebaat bij ellenlange herhalingen, maar juist bij verdieping of verbreding of extra aandacht voor een ander vak. Dat wordt straks eenvoudiger.”

Samenhangend leren

De onderwijsvernieuwingen passen bij de hedendaagse maatschappij. “Die vraagt om burgers die zelfstandig zijn en weten wat ze willen,” verklaart Arjan. De verwachting is dat leerlingen daartoe straks beter in staat zijn, door aandacht voor reflectie, keuzes maken en doelen stellen. “Het maakt ze zelfverantwoordelijker.” De maatschappij vraagt ook van leerlingen dat ze vanuit het grotere geheel naar de afzonderlijke delen kunnen kijken. Binnen Bornego 2.0 is er daarom, vooral in de onderbouw, ook aandacht voor samenhangend lerenwaarbij vakken samenwerken. “Wat er bij geschiedenis gebeurt, heeft ook een relatie met bijvoorbeeld aardrijkskunde of maatschappijleer. De maatschappij buiten school bestaat niet uit losse blokjes,” aldus Arjan. Een mooi voorbeeld van een samenwerking is de combinatie van de vakken nask en techniek in klas 1 tot het vak technologie en wetenschap. “Zo proberen we de theorie van nask en de praktijk van techniek te verbinden en dichter bij de leerlingen te brengen,” legt Ben uit.

Bornego 2.0 wordt volgend schooljaar in klas 1 ingevoerd in Heerenveen en zal daarna geleidelijk worden uitgebreid naar de andere leerjaren.